Tức nước vỡ bờ

Ngữ văn 8 Tác giả: Ngô Tất Tố Thời lượng: 45 phút

1. Tác giả

Ngô Tất Tố là nhà văn hiện thực nổi tiếng của văn học Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. Ông thường viết về cuộc sống khổ cực của người nông dân dưới chế độ phong kiến và thực dân.

2. Giới thiệu tác phẩm

Đoạn trích "Tức nước vỡ bờ" thuộc chương XVIII của tiểu thuyết Tắt Đèn. Tác phẩm phản ánh xã hội phong kiến tàn ác và số phận cơ cực của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng.

Hoàn cảnh sáng tác

Truyện được viết trong thời kì văn học hiện thực phê phán.

Giá trị nội dung

Phản ánh hiện thực xã hội tàn bạo và phẩm chất người phụ nữ.

3. Tóm tắt tác phẩm

Chị Dậu là một người phụ nữ nông dân nghèo phải gánh chịu nhiều áp bức do sưu thuế. Khi chồng bị đánh đập và bắt trói vì thiếu sưu, chị đã cố van xin cai lệ tha cho chồng.

Tuy nhiên, trước sự tàn nhẫn của cai lệ và người nhà lý trưởng, chị Dậu đã vùng lên phản kháng quyết liệt để bảo vệ chồng mình. Hành động ấy thể hiện sức sống mãnh liệt và tinh thần phản kháng của người nông dân.

Chị Dậu là một người phụ nữ nông dân nghèo khổ, phải chịu đựng cuộc sống đầy áp bức và bất công. Khi con trai bị bắt sưu, chồng bị đánh đập, chị đã vùng lên phản kháng, đánh lại cai lệ và người nhà lý trưởng, thể hiện tinh thần đấu tranh mạnh mẽ.

4. Ý nghĩa nhan đề “Tức nước vỡ bờ”

Khi bị áp bức quá mức, con người sẽ phản kháng.
Sức mạnh tiềm tàng của người nông dân.
Quy luật đấu tranh chống áp bức bất công.

5. Giá trị nội dung

Tố cáo xã hội phong kiến tàn bạo.
Ca ngợi phẩm chất của người phụ nữ nông dân: yêu chồng thương con, nhẫn nhịn,giàu sức sống và tinh thần phản kháng.

6. Giá trị nghệ thuật

Xây dựng tình huống căng thẳng.
Miêu tả nhân vật chân thực.
Ngôn ngữ đối thoại sinh động.
Khắc họa rõ sự đối lập

Đoạn trích phản ánh bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội phong kiến trước Cách mạng.
Thể hiện tình cảnh khốn khổ của người nông dân dưới ách sưu thuế nặng nề.
Khắc họa hình ảnh chị Dậu giàu tình thương, giàu sức sống và có tinh thần phản kháng mạnh mẽ.
Cho thấy quy luật: có áp bức thì có đấu tranh.
Nghệ thuật xây dựng tình huống căng thẳng, đối thoại sinh động và miêu tả nhân vật chân thực.

Câu 1 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1). Câu chuyện được kể bằng lời của nhân vật nào? Kể theo ngôi thứ mấy?

1 Gợi ý trả lời:

- Truyện được kể theo lời của nhân vật chính: Dế Mèn.